Nowe informacje
Czy ławy przysięgłych sprawdzą się w polskim sądownictwie?
W przypadku Polski ławy istniały z przerwami w czasach II Rzeczpospolitej i zlikwidowano po II wojnie światowej. W Wielkiej Brytanii czy w Austrii nadal z powodzeniem istnieją i pracują i można by się zastanowić, nad przywróceniem ławy do polskiego systemu sądowniczego. W Austrii mamy do czynienia Sądami Przysięgłymi, odpowiednikami ławy przysięgłych, w których rolę ławników pełnią osoby nie posiadające wykształcenia prawniczego. Sądy przysięgłe, zwykle orzekają w procesach przeciwko najcięższym przestępcom, który popełnili czyn zagrożony ograniczeniem wolności od 5 do 10 lat. Od wyroku austriackiej ławy przysięgłych można się odwoływać do sądów wyższych instancji, jednak jest to niezwykle trudne, ze względu na to, że ich wyroki pozbawione są uzasadnienia. Dopiero w sytuacji, gdy orzeczenie przysięgłych byłoby pozbawione sensu, to sędzia prowadzący rozprawę może je zakwestionować i ponownie przeprowadzić pełen przewód sądowy. Z założenia w austriackich ławach przysięgłych zasiadają osoby bez wykształcenia prawniczego, a niejednokrotnie muszą w czasie rozpatrywana sprawy muszą odpowiadać skomplikowane zagadnienia prawne. Takie zadanie powinni wykonywać prawnicy, a nie laicy. Oczywiście sędzia przewodniczący danej sprawie, przekazuje wskazówki ławnikom by potrafili łatwiej ocenić stan faktyczny, a ławnicy przechodzą przyspieszony kurs znajomości przepisów prawnych. Na podstawie tych danych ławy przysięgłych decydują o losie podsądnego. Jednak istnieje niebezpieczeństwo, że sędzia prowadzący sprawę zasugeruje ławnikom jaki wyrok orzec, co jest niedopuszczalne w systemie prawnym i niezgodne z zasadami prawa procesowego. Jedynie w czasie orzekania o karze sędziowie zawodowi orzekają w porozumieniu z przysięgłymi. I to właśnie jest problem całego systemu, gdyż brak jest niezależności i niezawisłości tej instytucji. Z tej przyczyny planowane są zmiany w kodeksie prawa sądowniczego. Wady występujące w austriackim systemie sądowniczym, w chwili przeniesienia ich na grunt polskiego systemu prawniczego będą zagrażały prawidłowemu orzekaniu w procesach sądowych. Z tej przyczyny bardzo wątpliwe jest wprowadzenie ławy przysięgłych do polskiego systemu sądowniczego.